Mô tả

Một trong những câu hỏi khó nhất khi thiết kế cooling cho nhà xưởng không phải:

“Thiết bị nào tốt nhất?”

Mà là:

“Công nghệ nào phù hợp nhất với công trình này?”

VRF có ưu điểm của VRF.

Chilled Water có một hệ logic khác.

Evaporative Cooling lại hoạt động theo một nguyên lý hoàn toàn khác nữa.

Nếu chỉ so sánh giá thiết bị, chúng ta rất dễ chọn sai.

Hãy bắt đầu từ chính bài toán của công trình.

---

1. VRF – Khi cần Direct Expansion và khả năng điều khiển linh hoạt

VRF sử dụng môi chất lạnh để trao đổi nhiệt trực tiếp tại indoor unit.

Ở hệ thống AirTS dành cho high & large space, outdoor refrigerant multi-split được kết hợp với các indoor unit tuần hoàn không khí chuyên dụng. Catalogue sử dụng R410A và mô tả hệ thống vận hành tự động thông qua control logic của hệ VRF.

Điểm đáng chú ý khi đưa VRF vào nhà xưởng không chỉ nằm ở compressor biến tần.

Nó còn nằm ở khả năng kết hợp với:

• indoor unit công suất lớn;
• VAV;
• nhiều phương án air supply;
• điều khiển hệ thống.

VRF vì vậy trở thành một lựa chọn đáng xem xét khi công trình cần một hệ direct-expansion nhưng vẫn phải giải quyết bài toán airflow của high & large space.

---

2. Chilled Water – Một kiến trúc hoàn toàn khác

Với chilled-water cooling, nước lạnh đóng vai trò môi chất trung gian vận chuyển nhiệt đến các thiết bị xử lý không khí.

AirTS cũng phát triển các dòng high-space air conditioner sử dụng cold water; catalogue liệt kê các nguồn lạnh có thể bao gồm water/ground-source heat pump, water chiller, lithium bromide unit, air-cooled heat pump và evaporative air-cooling unit.

Đây có thể là hướng phù hợp khi công trình đã có hoặc có lý do kỹ thuật để xây dựng một hệ thống nước lạnh trung tâm.

Nhưng đổi lại, kiến trúc hệ thống khác đáng kể VRF.

Vì vậy không nên so sánh hai giải pháp chỉ bằng:

“Máy nào rẻ hơn?”

Mà phải nhìn cả system architecture.

---

3. Evaporative Cooling – Một triết lý làm mát khác

Evaporative Cooling dựa trên quá trình bay hơi nước để làm giảm nhiệt độ không khí.

Ưu thế lớn của hướng tiếp cận này nằm ở khả năng xử lý lượng airflow rất lớn với cấu trúc hệ thống khác refrigeration-based cooling.

Nhưng hiệu quả của quá trình bay hơi liên quan chặt chẽ đến trạng thái của không khí ngoài trời.

Và đây chính là nơi một biến số đặc biệt quan trọng tại Việt Nam xuất hiện:

Độ ẩm.

Một giải pháp hoạt động rất hấp dẫn trong môi trường nóng và khô chưa chắc tạo ra cùng kết quả trong một ngày nóng ẩm tại miền Nam Việt Nam.

Vì vậy evaporative cooling không nên được đánh giá chỉ bằng dry-bulb temperature.

Wet-bulb condition và humidity cũng phải bước vào bài toán.

Đây chính là câu chuyện mà chúng ta đang phân tích trong series Cooling in Tropical Climate.

---

Vậy công nghệ nào tốt nhất?

Không có câu trả lời chung.

Hãy thử đặt ba công trình giả định lên bàn.

Nhà xưởng A: tương đối kín, cần kiểm soát môi trường tốt và có nhiều khu vực vận hành khác nhau.

VRF có thể đáng được nghiên cứu.

Nhà xưởng B: quy mô rất lớn và đã có chilled-water infrastructure.

Chilled Water có thể trở thành hướng tự nhiên hơn.

Nhà xưởng C: không gian mở, lượng gió tươi lớn, ưu tiên thermal comfort cho con người hơn là duy trì một nhiệt độ phòng chính xác.

Evaporative Cooling có thể đáng xem xét — nhưng điều kiện khí hậu và độ ẩm phải được phân tích trước.

Đó mới là cách lựa chọn công nghệ.

---

Đừng so CAPEX trước khi hiểu OPEX

Một thiết bị có giá mua thấp chưa chắc tạo ra hệ thống có tổng chi phí thấp.

Ngược lại, hệ thống có CAPEX cao hơn chưa chắc là lựa chọn đắt hơn trong toàn bộ vòng đời.

Một đánh giá nghiêm túc nên xem xét:

• Initial investment
• Energy consumption
• Operating hours
• Maintenance
• Cooling requirement
• Airflow requirement
• Control strategy
• Khả năng tận dụng hạ tầng hiện hữu

Và đặc biệt đối với nhà máy hoạt động nhiều giờ mỗi ngày:

OPEX có thể quan trọng hơn rất nhiều so với chênh lệch CAPEX ban đầu.

Catalogue AirTS không cung cấp một phép so sánh chi phí vòng đời giữa ba công nghệ này, vì vậy tỷ lệ tiết kiệm cụ thể cần được tính riêng theo từng dự án chứ không nên áp một con số chung.

---

Khí hậu Việt Nam phải nằm trên bàn thiết kế

Đây là điểm AirTS Việt Nam đặc biệt quan tâm.

Một thiết kế cooling tốt tại Đức, Ý hay một vùng khí hậu khô không thể đơn giản được copy nguyên trạng sang Việt Nam.

Chúng ta phải đặt thêm lên bàn:

Humidity.

Wet-bulb temperature.

Rainy season.

Outdoor air condition.

Operating pattern thực tế của nhà máy.

Và đó là lý do lựa chọn giữa VRF, Chilled Water và Evaporative Cooling cuối cùng không chỉ là câu chuyện của thiết bị.

Nó là bài toán:

Climate + Building + Process + People + Airflow + Energy.

---

AIRTS bắt đầu từ bài toán, không bắt đầu từ thiết bị

Điều thú vị trong portfolio của AirTS là hãng không chỉ phát triển một công nghệ duy nhất.

Danh mục giải pháp hiện bao gồm các hệ sử dụng chilled/hot water, refrigerant/VRF, điện, natural gas, steam và ventilation; các sản phẩm hướng tới những nhu cầu heating, cooling, ventilation, humidification, dehumidification, dust removal và automatic control cho high & large space.

Điều đó dẫn tới một triết lý thiết kế rất đơn giản:

Đừng hỏi chúng ta có máy gì trước.

Hãy hỏi:

Công trình đang gặp vấn đề gì?

Khi hiểu được nhiệt đến từ đâu, độ ẩm ra sao, airflow đang di chuyển thế nào, con người cần gì và nhà máy vận hành ra sao…

lúc đó mới đến lúc chọn công nghệ.